Valerie van Lanschot over hoe theater op de werkvloer het gesprek verder brengt.
Na vier jaar werken aan diversiteit en inclusie bij NewBees INC. ziet directeur Valerie van Lanschot een terugkerend patroon: overal waar ze komt, van poppodia tot verzekeraars, willen organisaties graag het gesprek voeren over inclusie. Maar hoe kom je verder dan het gesprek?
De praatmoeheid voorbij
“Iedereen heeft al heel veel gedaan op diversiteit en inclusie”, vertelt Valerie. “Allerlei trainingen, masterclasses, leergangen. Maar die behoefte blijft: we moeten erover praten.” Tegelijkertijd vraagt ze zich af: hoe kom je verder dan praten?
“Praten heeft alleen maar zin als je ook het lef hebt om het te laten schuren en een soort doorbraak kunt maken. Anders wordt iedereen een beetje praatmoe en wordt diversiteit en inclusie iets ontastbaars, terwijl het iets heel wezenlijks is waar iedereen onderdeel van is.”
Theater als externe prikkel
Hier komt de theatervoorstelling Denkend aan Holland om de hoek kijken. Het bijzondere aan theater is dat het je echt iets laat voelen. “Theoretisch kun je best wel goed uitleggen dat een bepaald keurslijf geldt voor iedereen die niet tot die norm behoort. Maar die breakthrough in zo’n gesprek mist, omdat je het niet genoeg kan voelen.”
De theatervoorstelling is ook een veilige manier om moeilijke gesprekken te voeren. “Het is niet makkelijk voor iedereen om zomaar kwetsbaar te zijn”, erkent Valerie. “Denkend aan Holland is een soort haakje voor mensen om het er toch over te hebben, zonder dat het meteen heel persoonlijk wordt en dat je heel kwetsbaar moet zijn. Maar je hebt het wel allemaal gevoeld. Daar start het gesprek.”
Cultuur, structuur en gedrag
Het verschil tussen Denkend aan Holland en onze Deep Dive Virtual Reality-experience zit in de focus. “Bij Denkend aan Holland ga je heel erg over de cultuur in gesprek. Over die norm en hoe die cultuur heeft geleid tot een bepaalde structuur. In de voorstelling gaat het over het inburgingssysteem, maar het kan evengoed gaan over de structuur van een bedrijf.”
De Deep Dive richt zich meer op de persoon. “Dat gaat meer over vaardigheden van mensen en zit meer op het gedrag. Wat kan ik meer doen in situaties van uitsluiting of hoe kan ik bijdragen aan inclusie?”
Beide aanpakken overlappen en versterken elkaar. “Als je iets met het gedrag doet, heeft dat uiteindelijk ook invloed op de cultuur en dat heeft dan weer een impact op de structuur van je organisatie.”
Van theater naar praktijk
Theater bereikt ook veel meer mensen tegelijk dan een workshop. “Met workshops zit je met hooguit een tiental mensen in de ruimte, maar met theater kun je honderden mensen in één keer bereiken.”
De samenwerking tussen Denkend aan Holland en NewBees INC. combineert the best of both worlds en bestaat uit drie onderdelen: de theatervoorstelling, een dialoogsessie en e-coaching.
“De voorstelling voelt als een olievlek die buiten de zaal treedt”, legt Valerie uit. De dialoogsessie helpt om dat gevoel te internaliseren. “De kern en de impact liggen in dat gesprek, waarbij je echt op een gestructureerde manier vooral naar elkaar moet luisteren. De een praat, de ander is stil. Er zijn ook stiltes ingebouwd waarin mensen intern moeten reflecteren om dan weer in gesprek te gaan.”
De e-coaching zorgt voor de praktische vertaling. “Je wordt teruggebracht naar de voorstelling en je krijgt meteen tips, reminders en andere korte berichten om aan de werkvloer aan de slag te gaan. Kijk eens in een vergadering hoe mensen dingen net anders doen. Observeer wie of wat de overhand neemt, en wie of wat dan weer niet.”
Na zes tot acht weken volgt een online terugkommoment. “Dan faciliteren we een dialoog om met elkaar te delen: hoe kijk je er nu op terug? Is er iets veranderd? Mensen reflecteren niet alleen maar vooruit, maar kijken ook terug. Dat maakt zichtbaar en voelbaar wat mensen hebben gedaan gedurende het hele programma.”
Niet meer weg te denken
“Als je het eenmaal hebt gevoeld of hebt gezien, kun je niet meer oogkleppen opzetten. Als je het gezien hebt, heb je het gezien.” Voor Valerie doet Denkend aan Holland haar denken aan haar eerder werk met nieuwkomers vanuit NewBees. “Ik ben zo gewend aan de processen in NewBees INC. Het is mijn baby die ik vier jaar geleden heb opgezet. Maar als je dan nieuw bent of anders bent, kan het wel heel makkelijk zijn om te denken: hier doen we het zo.”
Merk je dat er op de werkvloer nog winst te behalen valt in het bespreekbaar maken van grenzen, inclusiever samenwerken en het creëren van een veiligere werkomgeving? Neem gerust contact met ons op!